Sığmayanlar Nerelere Taşar?

RÖPORTAJ: HERMAN TAŞÇIOĞLU
FOTOĞRAFLAR: BARIŞ ARAS

2010’a en sıcak damgayı Çilekeş vurdu! Görkem Karabudak, Ali Güçlü Şimşek ve Cumhur Avcil'den oluşan Çilekeş üçlüsü hiçbir kimliğe hapsolmadan, "dünyalı" ve "gelişkin" bir perspektif izliyor. Öyle bir rock'n'roll çalıyorlar ki, "Arf Sabiti" gibi vakur, Ece Ayhan şiiri kadar dinamik bir Türkçenin rock'unu tarihe geçiriyorlar. Türkiyeli rock dinleyicisinin ilgi alanları hafiften mainstream'in dışına taştıysa, bu biraz da onların modern müziğin ekseninde dönen ilaç gibi şarkıları sayesinde...

Müzik endüstrisine etmediği huysuzluğu bırakmayan, sesler ve enstrümanları hamur gibi yoğurarak birbirinden mühim şarkılar söyleyen, çıktıkları zaman-mekan ötesi yolculukla 'tavşanın suyunun suyu' misali kurutulan müzisyen imajını tarumar eden, isyan etmekten çok “beyan etmek”ten yana olan Çilekeş'e şöyle seslenmek gerekiyor herhalde: "Onlar bir radikal!" Tek fark gerçekten radikal olan bu adamların bu kavrama da sığmamaları. Sahi, sığmayanlar nerelere taşar?

Dinlemek için tıklayınız

Foto Galeri

 

• Akranlarınız gibi Eurovision’a heves duymak yerine “Histeri Çalışmaları”na giriştiniz. Çilekeş’in bireysel sorunlarla içli dışlı bir tarafı ve radikal denebilecek tavır alışları var. Sizi dinlerken Bülent Ortaçgil'in 1974 tarihli "olmalı mı, olmamalı mı / yoksa hiç değişmemeli mi / ama ben değişmezsem / ben olamam ki" dizeleri düşüyor aklıma. Çilekeş'in bağımsızlık ilamından başlayalım...   
Görkem Karabudak: Sonuçta bir şeyi radikal yapan, kendi farklılığı kadar etrafındakilerin de birbirleri arasındaki benzerlik değil mi? Kimine göre pamuk prenses, kimine göre çirkin ördek yavrusu olursunuz ve bu tamamen o yorumcuların neyi referans aldıklarıyla ilgili bir şey. Biz bu değişimler gerçekleşirken bu referans noktalarından veya olası farklı bakış açılarından yola çıkmadık. Hayatımızdaki değişimleri, hayata sunacaklarımızdan esirgemedik sadece ve paylaştık. Herkes kendi benliğini sorguluyor ve yenileniyor. Ancak etrafındakilerin bunu yapabileceğine yeterince inanmıyor belki, bu yüzden güvenli bir nokta bulunca bir süre kendini orada ifade etmeye devam ediyor. Yasa - Kasa havada uçuştu diye herkesin güvensizlik nedeniyle elini ayağını çekip ekonomik krize neden olduğu ortamı yaşadık hepimiz. Kendi değişiminden, keşiflerinden, bildiklerinden, bilmediğini anlayıp xxx olduklarından kimseyi haberdar etmedikçe, onlar da senin oynadığın rolü ölene kadar oynamanı ve onlara eve gittiğinde aynada gördüğün senden hiç bahsetmemeni beklerler.   

• Bol müzikli bir çocukluk mu geçirdiniz? Yirmili yaşların başında sizi şarkı yazarı olmaya iten, "kendi şarkılarımı yazayım, Türkçe söyleyeyim" dedirten neydi? Müziği bir kariyer olarak seçmek ne zaman aklınıza düştü?  
Karabudak: Bir ara okuldan gelip evde geçirdiğim süre içinde sadece çok müzik dinlediğim için psikoloğa bile götürüldüğüm bir çocukluk geçirdim. Bunun devamında da müzik yapmaya başlayınca bir süre sonra kendi şarkılarınızı yazmanız içgüdüsel hale geliyor. Ancak onlara söz yazmak hiç aklıma gelmemişti, ta ki bir tanesinin enstrümantal olarak hiçbir şeye benzemediğini fark edene kadar. Türkçe olması gerekiyordu çünkü şarkı yazarken bir şeyi kurgulamaya veya varmış gibi göstermeye çalışmıyorum. Zaten konuştuğum şeylerden bahsediyorum ve Türkçe konuşuyorum. Müziği kariyer olarak seçmektense, kariyer olarak herhangi başka bir şeyi seçmemiş oldum ve bu sayede sadece müziğe bolca zaman ayırma fırsatı buldum.



• ‘Y.O.K.,’ ‘Katil Dans’ ve ‘Histeri Çalışmaları’nın ardından kayıt yapmak sizin için daha kolay mı, yoksa daha zor mu olmaya başladı?  
Ali Güçlü Şimşek: Histeri Çalışmaları'nı bir albümden ziyade bugüne kadar iç ve dış hayata karşı en dürüst, en çıplak, en cesur olabildiğimiz bir dönem,  geri dönüşsüz bir flux olarak algılamak gerekiyor. Bu anlamda hayatımızın herhangi bir anında yapacağımız her şey çok basit ve net. Sadece "ol"mak. Var veya yok değil, başkası veya başka bir şey değil. Sadece "gerçek". Kolay. Tabi her güzellik beraberinde handikaplarla geliyor. Yüzleşmekten kaçmak yok. Yalan yok. Bu anlamda zor. Ama temiz. Kolay-zor!  

• Histeri Çalışmaları’nın temel yapısı da, soundu da, önceki albümlerden çok daha fazla özgürlüğe sahip. Yolun başında kafanızda nasıl bir resim vardı?  
Şimşek: Her şeyi saygıyla doğal akışına bıraktığımız bir süreçte, kafalarımızdaki herhangi-her şeyi doğal akışına bırakmamızı engellemeyecek her renkten sınırsızca vardı sadece. Cümleler ve resimler başlamak veya bitmek zorunda değildi, değil. Doğru.  

 

• Albümleriniz arasında ne gibi farklar görüyorsunuz? Çilekeş müziğini oluşturan unsurları nasıl tarif ediyorsunuz?
Cumhur Avcil: Üç albüm arasında değişmeyen tek şey müziğimize bizim hislerimiz ve düşüncelerimiz dışında başka bir şeyin girmemiş olmaması. Hiçbir zaman bir şarkı yapalım da şunu anlatalım, enstrümanlar bunu çalsın diyerek yola çıkmadık. Sadece kendimizi özgür bırakıp neler çıktığına baktık. İlk albümümüz “Y.O.K.” u oluşturan unsurlar o zamana kadarki hayatımızdı. “Katil Dans” ile birlikte müziğimizdeki değişiklikler de bir tesadüf değildi çünkü tüm hayatımız ve onu besleyen kaynaklar baştan aşağı değişmişti. “Histeri Çalışmaları” ise hayata karşı bakışımızı biraz daha oturtabildiğimiz, daha huzurlu bir dönemi yansıtıyor. Dış dünyayla daha az ilgili ama daha huzurlu ve heyecanını içerisinde barındıran bir tür içebakış seyahati.

• Hayatın böyle birdenbire ilham kaynağı haline gelmesini nasıl açıklıyorsunuz?  
Şimşek: Açıklamaya, anlamaya, bilmeye ve tanımlamaya çalışmadan mental ve ruhani anlamda insanın iç ve dış dünya keşfinde her an yeniden karşılaştığın, bedene, cinselliğe, egoya, kalbe, iletişime, fikre ve evrene saygı duymaya, bu güzelliklere vesile sonu sınırsız deneyimler zinciri içinde sadece var olabilmenin bile değerini bilmeye birazcık başlamakla. Her şeyi anlamak zorunda olmamak büyük bir özgürlük.

 

• Müziğiniz kimlere sesleniyor?  
Şimşek: Alt benliklere. Kişinin kendi iç yolculuklarına refakat etmesi için "Histeri Çalışmaları". 

• Kendi müziğinizi zevk için dinlediğiniz oluyor mu? Ya da internet'teki Çilekeş sitelerini dolaşıyor musunuz?  
Avcil: Arada "hadi Çilekeş dinleyelim" dediğimiz oluyor tabii... İnternette gezinip insanların düşüncelerini, yorumlarını, eleştirilerini okuduğumuz da vaki. Aynı şarkı ya da albüm hakkında herkesin ayrı bir beğenisi ya da görüşü olduğunu gözlemleyebiliyoruz. Ama bu gözlemlerin yaptığımız müzik üzerinde etkisi olduğunu söylemek pek doğru olmaz.
Şimşek: Zevkten ziyade yüzleşmek için zamanı gelince dinletiyor kendini lakin hâlâ internet siteleriyle yüzleşemiyorum.
 
 

• Denemeler yapmak, ufkunuzu geliştirmek için belirli dönemlerde geleneksel rock normlarından ayrıldınız; ‘Katil Dans’ albümünde önemli bir müzisyenle, Korhan Futacı’yla çalıştınız. Bu buluşma nasıl gerçekleşti?  
Karabudak: ‘Y.O.K.’ un üzerinden 2 sene geçtikten sonra bir şeylerin nefes almaya devam etmesi çok normal. Korhan çok sevdiğimiz bir arkadaşımız ve Dandadadan olsun, Tamburada olsun bütün projelerini severek takip ediyorduk. Şarkıda Korhan'ın çalması gerekiyordu, o da geldi ve çaldı...

• ‘Histeri Çalışmaları' için otobiyografik bir albüm denilebilir mi?
Karabudak: Yani kimse oynayamayacağı bir oyuna jeton atmış olmak istemez. Ortada ayakta kalmaya veya umut etmeye engel teşkil eden herhangi bir şey görmüyorum. Koy verme lüksüm olduğunu da düşünmüyorum. Bunu sağlayan en önemli şeyin müzik olduğunu da söyleyemem. Onu seçen bizleriz. ‘Histeri Çalışmaları’ sadece bizimle onu paylaşmak isteyenlerin yola çıkış noktası olarak görebilecekleri bir süreç. Zamanla olan ilişkisini herkes kendi hayatıyla özdeşleştirip kendisi belirleyebilir. Ortalama 45 dakikalık bir davet ve buluşma noktası. 

 

• Bağımsız firmalar ve sanatçıların eserlerini internet gibi çeşitli medyumlar vasıtasıyla duyurabilme fırsatı var. Peki felsefik mesajları dolaşıma sokmak için sosyal ağların ideal medyumlar olduğu söylenebilir mi?  
Şimşek: Büyük bir iyi niyetle olası güzellikleri gözardı etmeden, özellikle de sosyal ağlar üzerinden felsefi bir mesajın verilmeye çalışılması gibi alınmaya da çalışılmasının, görsel bir etkiden, bir anlık heyecandan veya bir başlığa ait olma içgüdüsünden öteye gideceğini sanmıyorum. İçerik ne olursa olsun sosyal ağların ulaşım değilse de, içeriği dağıtım gücünü gözardı edemeyiz. Herhangi bir kişi daha önce sormadığı herhangi bir soruyu sorsa ne mutlu insan için.  

•  Başka türlü bir özgürlük arayışında olan Çilekeş’in referans aldığı, kendi özgürlük mücadelesinde şiar edindiği isimler var mı? Bugün daha içsel, farklı bir özgürlük arayışında olan biri için, Çilekeş de bir vasıta olabilir mi?  
Şimşek: Algı bir şekilde kendi birey-evrensel üslubunu tutturduktan sonra bilinçaltüstünde tanıdığın -lineer zamanda- tanımadığın, hiç tanımayacak olabileceğin, farkına vardığın-varamadığın, zerre zerre farklı yüzdelik dilimlerle seni sen yapan milyonlarca kişi var malum. Kişi, iç dengesi ve keşfi ile öncelikle kendi, sonrada iletişimde -fizik&fiziküstü- bulunduğu diğer evrenleri aydınlatabilir ve bireysel "ben" yerini evrensel "ben"e bırakmaya başladıkça insan ancak potansiyel yetilerine biraz olsun daha yaklaşabilir. Bilinçsel, cinsel ve özellikle de egosal iç-dış tuzaklarda kendisiyle her yeni adımda yüzleşmeye açık oldukça kişi öncelikle kendine ve belki de iletiştiği etrafında eski/yeni güzelliklere vesile olabilir. Cevabı bilemiyorum. 

 

• Döne dolaşa dinlediğiniz, sizin için klasikleşen albümler, gözünüz kapalı filmlerini seyretmeye gittiğiniz yönetmenler ve şu sıralar okuduğunuz bir şeyler var mı?
Avcil: Gnarls Barkley – St. Elsewhere, Jethro Tull – Thick as a Brick, Muse – Black Holes and Revelations, Queens Of The Stone Age – Songs For the Deaf, The Dead Wheather – Horehound. Tom Tykwer, Tim Burton, David Fincher, Jean Pierre Jeunet, Lars Von Trier, Quentin Tarantino. Tom Robbins – Geriye Uçan Yaban Ördekleri.
Karabudak: Her seferinde cevabı değişen bir soru olduğu için bu seferkine şu ikiliyi veriyorum ; Queen - Sheer Heart Attack ve Made in Heaven. David Cronenberg, Stanley Kubrick, Jean-Pierre Jeunet, David Lynch. İhsan Oktay Anar - Suskunlar.
Şimşek: Hâlâ hayatta olanlardan Alejandro Jodorowsky, David Cronenberg, Quentin Tarantino. Levent Yüksel - Med-Cezir. Lütfi Filiz - Noktanın Sonsuzluğu.

• Gelecekte nasıl albümler beklemeliyiz Çilekeş’ten?  
Şimşek: Her yeni denemede daha öz, daha çıplak daha şahsına münhasır şeyler olmasından başka bir şeyler beklemek yanıltıcı olabilir.